परम्परागत पानी घट्ट लोभ हुँदै

जुम्ला, २४ कात्तिकः परम्परागत पानी घट्टहरू लोप हुँदै गएका छन् । जुम्लामा पछिल्लो समयमा गाउँघरमा विद्युत्बाट सञ्चालन हुने मिल आएसँगै पानीबाट चल्ने घट्टहरू सङ्कटमा परेका हुन् ।

पातारासी गाउँपालिका–१ का स्थानीय गोविन्द बुढाले ग्रामीण क्षेत्रका खोलाको पानीबाट चल्ने घट्टहरूमा स्थानीयवासीले मकै, गहुँ, जौँ, कोदो र फापरलगायतका अन्न पिस्ने गर्ने गरेको बताउनुभयो । उहाँले आधुनिक विद्युतीय मिलको सञ्चालन बढेसँगै ग्रामीण क्षेत्रका पानीघट्ट लोप हुँदै गइरहेको जानकारी दिनुभयो ।

गाउँमा आधुनिक मिल र बिजुली नपुगेका बेला पानीघट्ट अन्न पिस्ने साधनमात्र थिएन, गाउँको आत्मनिर्भर जीवनको महत्त्वपूर्ण आधारसमेत रहेको थियो । गाउँमा बिजुली, सडक र आधुनिक प्रविधिको पहुँच बढेसँगै पानीघट्टको प्रयोग क्रमशः घट्दै गएको सिंजा गाउँपालिका अध्यक्ष पूर्णप्रसाद धितालले जानकारी दिनुभयो ।

हाल प्रयोगविहीन रहेका पानीघट्टलाई सुधार गरी आधुनिक प्रविधिअनुसार पिसानी, तेल र काठ चिरानीसमेत गर्न सक्ने घट्ट बनाएर सञ्चालनमा ल्याएसँगै पुराना पानीघट्ट लोप हुने अवस्थामा पुगेको सिंजा गाउँपालिका अध्यक्ष धितालको भनाइ छ ।

कुनै समय जुम्लाका गाउँमा प्रचलनमा रहेका पानीघट्ट अहिले कतिपय ठाउँमा देख्नै मुस्किल हुन थालेका छन् । पानीघट्ट हराउँदै जाँदा त्यसको प्रयोग, बनावट र सञ्चालनको परम्परागत ज्ञानसमेत नयाँ पुस्ताबाट टाढिँदै गएको सिंजा गाउँपालिका अध्यक्ष धितालले बताउनुभयो ।